Uzmanlar, zencefilin mide üzerindeki etkileri hakkında ne diyor?

Zencefil, uzun yıllardır sindirim sistemi rahatsızlıklarına karşı kullanılan bir çözüm olarak öne çıkıyor. Ancak zencefil gerçekten mideyi yatıştırıyor mu ve hangi formlar etkili?

Dartmouth Hitchcock Tıp Merkezi’nden gastroenterolog Dr. Michael Curley, bu sorulara yönelik yapılan araştırmaların az ve küçük ölçekli olduğunu, çalışmaların çoğunun bulantı ve kusmaya odaklandığını belirtiyor. Curley’e göre mevcut sınırlı bulgular, zencefilin bazı bağlamlarda bulantı ve kusma tedavisinde güvenli ve etkili olabileceğini gösteriyor.

Avustralya’daki Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde zencefil üzerine çalışan araştırmacı ve diyetisyen Megan Crichton, zencefilin gingerol ve shogaol adlı bileşikler içerdiğini, bunların bağırsak ve beyindeki bulantıyla ilişkili yolları bloke ederek etkinlik gösterdiğini ifade ediyor. Crichton, bunun beyindeki “kusma merkezinin devreye girmesini durdurduğunu” söylüyor.

The New York Times’tan Melinda Wenner Moyer’in haberine göre Florida’daki Burrell College of Osteopathic Medicine’dan farmakolog ve hekim Dr. Keshab Paudel ise sınırlı bazı kanıtların zencefil takviyelerinin mide boşalmasını hızlandırarak semptomları hafifletebileceğini gösterdiğini belirtiyor.

Araştırmaların büyük bölümünde kurutulmuş zencefil kökü tozu içeren takviyeler kullanılıyor. Çalışmalara göre bu takviyeler hamile kişilerde, kemoterapi alanlarda veya ameliyat sonrası dönemde bulantıyı hafifletiyor. Dr. Paudel ve ekibinin 2025 tarihli incelemesinde, hamile kişilerin günde 500 ila 1.500 miligram zencefil takviyesiyle bulantı semptomlarında iyileşme yaşadığı ancak kusmada azalma olmadığı sonucuna ulaşıldı. Dr. Crichton’ın 2024 yılında kemoterapi hastalarıyla yürüttüğü klinik çalışmada da benzer şekilde, hastaların zencefil kökü tozunu dört gün boyunca tükettiğinde plaseboya kıyasla daha az bulantı yaşadığı görüldü.

Mide virüsleri, araç tutması veya akşamdan kalmalık gibi daha akut bulantı durumlarındaki etkisine ilişkin araştırmalar ise oldukça sınırlı. Hazımsızlık veya irritabl bağırsak sendromu gibi diğer mide rahatsızlıkları üzerindeki etkileri hakkında da çok az veri bulunuyor. Bununla birlikte 2023’te yapılan küçük bir çalışma, zencefilin fonksiyonel dispepsi semptomlarında iyileşme sağlayabileceğini ortaya koydu.

Zencefil çiğ olarak, baharat şeklinde, çay, gazoz, pastil veya kapsül formunda tüketilebiliyor. Ancak uzmanlara göre bu farklı formlar arasındaki etkinlik farkına dair yeterli veri yok. Maryland Üniversitesi St. Joseph Tıp Merkezi’nden gastroenterolog Dr. Joshua Forman, bulantı yaşayan hastalarına genellikle zencefil takviyelerini önerdiğini, bu ürünlerin daha tutarlı doz sunduğunu ve tadı sevmeyen kişiler tarafından daha iyi tolere edildiğini ifade ediyor. Forman, kronik veya kısa süreli bulantılarda günde iki kez 500 miligramlık takviyeleri öneriyor.

Zencefil içeren içecek ve yiyeceklerin etkisine dair araştırmalar sınırlı. Crichton’un çalışmalarına göre bazı ürünlerde zencefil miktarı oldukça düşük olabiliyor. 2017’de yapılan bir araştırmada iki popüler zencefil çayının porsiyon başına yalnızca 0,04 ve 0,15 miligram zencefil içerdiği tespit edildi. Forman, bazı zencefil gazozlarının da yalnızca aroma içerebileceğini belirterek etiketlerin dikkatle okunması gerektiğini söylüyor.

Zencefil genellikle güvenli kabul edilse de Crichton, kan sulandırıcılar, bağışıklık baskılayıcılar ve tansiyon veya diyabet ilaçları kullanan kişilerin düzenli tüketimden önce doktora danışması gerektiğini hatırlatıyor. Nadiren de olsa geğirme gibi yan etkiler görülebiliyor.