Kronik yorgunluk nasıl anlaşılır ve tedavi edilir?

Uzmanlara göre sürekli yorgunluk hâli, çoğu zaman uyku alışkanlıklarıyla ilgili basit nedenlerden kaynaklanabildiği gibi çeşitli sağlık sorunlarına da işaret edebiliyor. Stanford Üniversitesi’nden uyku tıbbı uzmanı Dr. Shannon Sullivan, yorgunluğun nedenini anlamanın çoğu zaman “biraz dedektiflik gerektirdiğini” belirtti.

The New York Times’tan Anna Gibbs’in haberine göre Dr. Sullivan, uyku düzeninde bozulma, stres, yetersiz uyku süresi ya da ritim değişikliklerinin kişiyi önemli ölçüde etkileyebildiğini söyledi. Her gece en az yedi saat uyunması, her gün aynı saatlerde yatılıp kalkılması ve yatmadan önce telefon kullanımı veya atıştırma gibi alışkanlıklardan uzak durulması gerektiğini vurguladı.

Mayo Clinic’ten Dr. Kara Dupuy-McCauley, uyku sorunları yaşayan kişilerin bir hekime başvurmasının önem taşıdığını belirtti. Dr. Dupuy-McCauley, uyku uzmanlarının uyku alışkanlıklarını düzenlemeye yardımcı olabileceğini, ayrıca semptomlar, tıbbi geçmiş ve aile öyküsünün değerlendirilerek başka bir neden olup olmadığının incelendiğini ifade etti.

Uzmanlar, gündüz uykululuğuna yol açan yaygın uyku bozuklukları arasında insomnia, obstrüktif uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromunun yer aldığını bildirdi. Dr. Dupuy-McCauley, insomnia tedavisinde nedenine bağlı olarak bilişsel davranışçı terapinin ilaç tedavisinden daha etkili olabildiğini söyledi. Uyku apnesinin ise solunumun uyku sırasında kesilmesiyle ortaya çıktığını ve tedavide CPAP cihazının etkili olduğunu belirtti. Huzursuz bacak sendromunda bacaklarda rahatsızlık hissi ve hareket ettirme isteği görülürken, alkol ve kafeinin azaltılmasının yararlı olabileceğini ifade etti.

Sürekli yorgunluğun altında başka sağlık sorunları da bulunabiliyor. Endokrinolog Dr. Susan Samson, hipotiroidinin yorgunluğa neden olabilen yaygın hormonal sorunlardan biri olduğunu ve tanısının kolayca konulabildiğini söyledi. Demir, D vitamini ve B12 eksikliklerinin de yorgunluğa yol açabildiği, bu durumun kan testleriyle saptanabildiği belirtildi.

Uzmanlar, diyabet, depresyon, gastrointestinal hastalıklar ve uzun Covid gibi birçok kronik durumda da yorgunluğun temel belirti olduğunu aktardı. Ayrıca antidepresanlar, benzodiazepinler ve antihistaminikler gibi bazı ilaçlar da yorgunluğa neden olabiliyor.

Dr. Dupuy-McCauley, yorgunluğun nedenini belirlemenin çoğu zaman mümkün olduğunu söyledi ve “Uyku doktoruna gitmek her zaman iyi bir fikirdir” dedi.