Eller ve ayaklar neden üşür, hangi durumda dikkate alınmalı?

Soğuk eller ve ayaklar çoğu zaman olağan bir durum olarak görülse de, uzmanlara göre bazı durumlarda altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabilir. Columbia University Irving Medical Center’dan damar cerrahı Dr. Nicholas Morrissey, soğukluk hissinin genellikle ciddi bir problem olmadığını belirtiyor. Ancak uzmanlar, bu durumun ne zaman tıbbi açıdan önem taşıyabileceğini ve hangi yöntemlerle kontrol altına alınabileceğini aktarıyor.

Brock University’den kinezyoloji profesörü Stephen Cheung, ellerde ve ayaklarda büyük kaslar ya da organlar bulunmadığı için ısının bu bölgelerden daha kolay kaybolduğunu ifade ediyor. Cheung, soğukta damarların daralarak kanın hayati organlara yönlendirildiğini belirtiyor.

University of Portsmouth’tan insan ve uygulamalı fizyoloji profesörü Mike Tipton, kadınların soğuğa daha duyarlı olabildiğini; çocuklar, düşük kilolu bireyler ve yaşlıların ise kas ve yağ dokularının daha az olması ya da damar ve sinir yapılarının yaşla birlikte zayıflaması nedeniyle soğuk el ve ayak sorununu daha sık yaşayabileceğini söylüyor.

Uzmanlara göre soğuk el ve ayaklar bazen daha ciddi hastalıkların belirtisi olabilir. Hospital for Special Surgery’den romatolog Dr. Jessica Gordon, Amerikalıların yaklaşık yüzde 5’inde görülen Raynaud sendromunda soğuk ya da stresle tetiklenen damar spazmlarının ellere ve ayaklara giden kan akışını geçici olarak azaltabildiğini aktarıyor. Gordon, bu durumun otoimmün hastalıklarla ilişkili olabileceğini de belirtiyor.

Dr. Morrissey, kol ve bacaklardaki pıhtılar, periferik arter hastalığı ve sinir hasarının da soğukluk hissine neden olabileceğini ifade ediyor. Cleveland Clinic’ten aile hekimi Dr. Neha Vyas, hipotiroidi, anemi ve bazı ilaçların da bu duruma yol açabileceğini belirtiyor.

Uzmanlar, soğukluk hissi yeni ortaya çıktıysa ya da şiddetlendiyse, yoğun ağrı varsa, parmaklarda yara ya da ülser geliştiyse veya sıcak bir ortamda bile soğukluk devam ediyorsa doktora başvurulmasını öneriyor.

Isınma yöntemlerine ilişkin olarak Dr. Cheung, vücudun merkezini sıcak tutmanın önemine dikkat çekiyor. Tipton ise terlemenin kıyafetlerin yalıtımını azalttığını, bu nedenle katmanlı giyinmenin ve gerektiğinde katmanları çıkarmanın önemli olduğunu söylüyor. Uzmanlara göre egzersiz yapmak, hızlı yürümek ya da yerinde adım atmak kan akışını artırarak ellerin ve ayakların ısınmasına yardımcı olabilir.

Ev ortamında ani sıcak temasları yerine yavaş ve nazik ısıtmanın uygun olduğunu belirten uzmanlar, battaniyeye sarılmak gibi yöntemlerin sinirlere ve damarlara daha az yük bindirdiğini ifade ediyor.