Anda kalma pratiği: Farkındalık meditasyonu nedir, nasıl yapılır?

Ruhumuza ve zihnimize tuttuğumuz bir ayna olarak da tanımlayabileceğimiz farkındalık, bir şeyin bilincinde olma durumunu ifade eder. Çevremizde ve benliğimizde gerçekleşen her durumu ya da olayı görmemizi, algılamamızı, anlamamızı sağlar. Bu sayede ruhumuzu ve zihnimizi de görebilir, benliğimizin derinlerine saklananları gün yüzüne çıkarabiliriz. Öz benlik farkındalığına ulaşmak için kullanabileceğimiz yöntem ise meditasyon.

Farkındalık meditasyonu nasıl yapılır?

Farkındalık meditasyonunu tek başına bir rutin hâline getirebileceğiniz gibi diğer meditasyon türleriyle bir arada da uygulayabilirsiniz. Farkındalık ya da diğer adıyla “mindfulness”, bir parçası olduğumuz evrende olup bitenleri görebilmemiz ve anlayabilmemiz anlamına gelir.

Farkındalık meditasyonunu yapmak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

• Tüm meditasyon türlerinde olduğu gibi farkındalık meditasyonunda da sessiz ve huzurlu bir ortamda, doğru pozisyonda oturmalısınız. Başınız ve omurganız aynı doğrultuda, dik bir şekilde konumlanmalı. Rahat bir minderin üzerinde, kalçanız dizlerinizden biraz daha yukarıda olacak şekilde oturabilirsiniz.
• Bedeniniz, odağınızı dağıtmayacak kadar rahatsa gözlerinizi kapatın ve derin bir nefes alın. Önce nefesinize odaklanarak sakin ve derin bir ritim yakalamaya çalışın. Ardından duyularınıza, duygularınıza ve düşüncelerinize odaklanın.
• Zihninizdeki ve ruhunuzdaki kapalı kapıları bir bir açıp kendinizi geçmişten veya gelecekten şimdiye çağırmalısınız. Düşüncelerinizin birer bulut gibi gözlerinizin önünden geçişini izleyin. Hislerinizi ya da düşüncelerinizi yargılamayın, onların başka türlü olmalarını dilemeyin. Sadece orada durun ve onların farkında varın. Farkındalık meditasyonunun tıpkı bir ayna gibi size zihninizi ve ruhunuzu göstereceği bilinciyle kendinizi görmeye çalışın.
• Farkındalık meditasyonunun belirli bir süresi yok. On dakika ile başlayıp sonraki günlerde meditasyon için daha uzun vakit ayırabilirsiniz. Önemli olan, bir rutin oluşturup meditasyonu düzenli ve istikrarlı bir şekilde uygulayabilmeniz.
• Meditasyon uygulamalarınızdan daha fazla verim almak ve hayatın her anında çevrenizle uyum içerisinde olabilmek için günlük yaşamınızda da farkındalık pratikleri deneyebilirsiniz. Dişlerinizi fırçalarken macunun tadını ve kokusunu fark etmek, diş fırçasının ağzınızdaki hareketlerini takip etmek ve çıkardığı sesleri dinlemek, o sırada aynada kendinizi izlemek gibi küçücük ayrıntılar bile farkındalığınızı geliştirmeniz için size önemli ölçüde yardımcı olabilir.

Farkındalık meditasyonunun faydaları

Mindfulness meditasyonuyla ulaştığınız anın bilincinde olma hâli, size hayatın her alanında pek çok fayda sağlayabilir. “Neden farkındalık meditasyonu yapmalıyım?” diye düşünüyorsanız size birkaç sebep şöyle sıralanabilir:

• Anksiyete ve depresyon gibi sağlık problemlerinin temelinde yoğun kaygı ve stres bozuklukları bulunur. Farkındalık meditasyonuyla kazanılan bilinç, kaygı ve stresi azaltabildiği için meditasyon; anksiyete ve depresyon tedavilerinde destekleyici olarak kullanılabilir.
• Gerekenden fazla yeme isteği ve kilo kontrolünde zorlanma gibi sorunlar da yeme farkındalığının kazanılmasıyla aşılabilir. Yediğiniz her lokmayı fark etmek ve ondan tat almak, bilinçli beslenme alışkanlığı kazanmanıza yardımcı olur. Ayrıca strese bağlı yeme bozukluklarında da farkındalık meditasyonundan yardım alınabilir.
• Düşüncelerinizin farkında olup onları kabul etmek, daha verimli ve kaliteli uykuyu da mümkün hâle getirir. Anın keyfini çıkardığınız güzel günlerin sonunda daha huzurlu uyuyabilirsiniz.
• Farkındalık meditasyonu; stres seviyenizin düşmesine, beslenme ve uyku düzeninizin sağlanmasına katkıda bulunduğu için yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları gibi sağlık problemlerini yaşama riskinizi azaltmaya da yardımcı olur.
• Anda kalma ve çevrenizi algılayabilme becerileriniz geliştikçe ilişkileriniz de gelişip güçlenir. Olayları, durumları, insanları daha kolay anlayabilir; daha hızlı ve sağlıklı kararlar alabilirsiniz.
• Düzenli olarak uyguladığınız farkındalık meditasyonları, odaklanma becerilerinizi de güçlendirir.

Farkındalık meditasyonları için neler gerekli?

Farkındalık meditasyonunda diğer tüm meditasyonlar gibi sessiz, dingin ve huzurlu bir ortama ihtiyacınız var. Meditasyon yapacağınız alandaki ışığın ve enerjinin sizi iyi hissettirmesi önemli. Rahat kıyafetler ve oturmak için rahat bir minder, sandalye ya da mat tercih edebilirsiniz. Dilerseniz müzik, mum ve tütsüyle daha kolay gevşeyip odaklanabilirsiniz.